توسن معروف است به اینکه هرچند وقت یک‌بار یک چیز جدید رو می‌کند که همه را شگفت‌زده می‌کند. چند وقتی بود که خبری از این شرکت نبود و در سکوت خبری به سر می‌برد طوری که این فکر به ذهن خطور می‌کرد که احتمالاً توسن استراتژی‌هایش را تغییر داده و احتمالاً سرگرم سروسامان دادن به این استراتژی‌های جدید هست. هرچند که ظاهراً استراتژی‌هایی مثل فعالیت‌های بین‌المللی به‌شدت در توسن جدی شده، اما باخبر شدیم که توسن یک برنامه جدید برای میدان دادن به جوانان نوآور و خلاق دارد؛ چیزی که توسنی‌ها از آن به‌عنوان «توسن بوم» یاد می‌کنند و قرار است به‌زودی یک هکاتون با عنوان «چالش نوآوری توسن» برگزار کنند. خیلی ساده بخواهم بگویم چالش نوآوری توسن اولین دوره ماراتن برنامه‌نویسی بر پایه‌ی سرویس‌های بانکی در ایران است که دسترسی کامل به سرویس‌های بانکداری الکترونیکی را به توسعه‌دهندگان می‌دهد تا در یک فضای واقعی ایده‌هایشان را عملی کنند. برای اینکه بفهمیم توسن بوم دقیقاً چیست و قرار است چه‌کار بکند، به سراغ همایون محبوبی مدیر اجرایی توسن بوم رفتیم تا ببینیم قضیه از چه قرار است.
او کارشناسی ارشد فناوری اطلاعات با گرایش تولید نرم‌افزار است. بیش از ۸ سال سابقه فعالیت در شرکت توسعه سامانه‌های نرم‌افزاری نگین دارد و اکنون به‌عنوان سرپرست تولید شرکت توسن فعالیت می‌کند؛ اما در این گفت‌وگو او به‌عنوان مدیر اجرایی توسن بوم وقتش را در اختیار ما می‌گذارد.

همراهی با سیل تغییرات
محبوبی در ابتدا به چیستی توسن بوم اشاره می‌کند و می‌گوید: «توسن بوم یک رویکرد جدید است که توسن برای حل یک سری معضلات سیستم بانکی و رویارویی با تغییرات متناوب و مکرری که در حوزه‌های کسب‌وکار و تکنولوژی پیش می‌آید، شروع کرده است.
اگر ما سازمان بزرگی مانند بانک را در نظر بگیریم اولین مسئله‌اش در دنیای دیجیتال و عصر جدید، مسئله نوآوری است. مشخصاً از درون بانک و یک سازمان بزرگ نمی‌توان این مسئله نوآوری را حل کرد بلکه باید از بیرون و با نگاه باز حل شود که بحث‌های Open Innovation، Open API و Open Data و در حوزه بانکی Open Banking را پیش می‌کشد. درواقع این نگاه باز است که مسئله نوآوری را برای بانک‌ها حل می‌کند. بانک می‌خواهد که در زندگی روزمره مردم تأثیر زیادی بگذارد و اثراتش مشهود باشد و حتی روز‌به‌روز این اثرات بیشتر شود؛ این کار با کمک سرویس‌های بانکداری الکترونیک و با داشتن نگاه باز و نوآوری اتفاق میفتد.
بنابراین ما در توسن بوم این عارضه را دیدیم و می‌خواهیم یک رویکرد جدید در کشور ایجاد کنیم که از طریق برون‌سپاری محصولات بانکداری الکترونیک و محصولات غیر بانکی که درجایی نیاز به سرویس بانکی دارند، این مسائل حل شود. نگاه ما فقط به محصولات بانکی نیست، بلکه محصولات مالی و طیف وسیعی از نرم‌افزارهایی که می‌توان در محیط بانک تولید و اجرا کرد، مدنظر ماست.»

توسن بوم یک اکوسیستم است
مدیر اجرایی توسن بوم در ادامه با اشاره به اینکه آن‌ها در حال ایجاد یک اکوسیستم هستند، می‌گوید: «اکوسیستمی از «بانک‌ها»، «توسن»، «توسعه‌دهندگان» و «مشتریان بانک‌ها» که همه در این اکوسیستم سود می‌برند و این اتفاق از طریق فرآیندها و مدل‌های کسب‌وکاری کاملاً جدید اتفاق می‌افتد.
از نگاه بانک اگر ببینیم، مسئله نوآوری و یا مسئله بهبود Time to Market محصولات جدید حل خواهد شد. بانک‌ها برای اینکه محصول جدید خود را به مشتریان ارائه کنند، زمان زیادی صرف می‌کنند و بهای زیادی می‌دهند. درصورتی‌که در این اکوسیستم در زمان و هزینه‌شان صرفه‌جویی زیادی می‌کنند و در پی آن تعداد مشتریان آن‌ها زیاد خواهد شد و رضایتمندی مشتریان هم بیشتر می‌شود.
از طرف دیگر توسن را داریم که با توجه به سابقه‌ای که در عرصه راه‌حل‌های بانکی دارد، این رابطه را تسهیل می‌کند و با توجه به اشراف فنی و مهندسی که دارد، از بعد امنیت و تکمیل بودن مدل کسب‌وکار و یکپارچگی و دیگر جنبه‌های عملکردی و غیرعملکردی وارد این اکوسیستم می‌شود.
در ضلع دیگر توسعه‌دهندگان و استارتاپ‌ها قرار دارند. توسعه‌دهندگان زیادی هستند که ایده‌های نوآورانه‌ای دارند و با توجه به اشرافی که در حوزه فنی خودشان دارند فقط به یک بستر احتیاج دارند تا بتوانند کسب‌وکارشان را اجرایی کنند و ایده‌شان را به عمل برسانند.
چهارمین عضو این اکوسیستم هم مشتریان بانک‌ها هستند. می‌خواهیم که مشتریان حس بهتری از محصولات و خدمات بانکی داشته باشند و این برنامه‌ها و نرم‌افزارها هرچقدر جامع‌تر، کاربردی‌تر و کامل‌تر باشند و جنبه‌های بیشتری از نیاز مشتریان را پوشش دهند، قطعاً مشتریان حس بهتری از بانک و ابزارهای هوشمند پیدا می‌کنند.»
بستر توسن بوم طوری چیده شده است که این نوآوری‌ها و خلاقیت‌ها به ثمر بنشینند. این میان هم خود توسعه‌دهندگان نفع می‌برند، هم توسن و هم بانک و هم مشتریان.

بانک عنصر اصلی در دنیای دیجیتال است
به گفته محبوبی مشتریان روزبه‌روز سختگیری بیشتری در سلیقه‌شان به خرج می‌دهند. امروز ارتقا سخت‌افزاری و نرم‌افزاری زیادی در ابزارهای هوشمند می‌بینیم؛ توان پردازشی مرتباً بیشتر و تجربه کاربری هم هر روز بهتر می‌شود. مشتریان الآن انتظار دارند که بانک همگام با این‌ها حرکت کند و ابزارهایی را به آن‌ها ارائه کند تا سریع‌تر و راحت‌تر کارهایشان را انجام دهند. محبوبی در این خصوص می‌گوید: «نگاه کنید، ما سیستم‌عامل‌های متعددی فقط برای موبایل‌ها داریم؛ خب طبیعی است که بانک نمی‌تواند به همه این‌ها در زمان مناسبی سرویس دهد. درواقع ما از چهار بعد این مسئله را در توسن بوم دیده‌ایم و می‌خواهیم این اکوسیستم را جوری بچینیم که همه این ابعاد سود کنند و درنهایت جامعه با سرعت بیشتری به سمت دیجیتال شدن پیش برود. در این میان هم بانک‌ها و محصولات مبتنی بر بانکداری، عنصر اصلی در دنیای دیجیتال هستند و این امکان در توسن بوم به وجود می‌آید که نقش اصلی خودشان را ایفا کنند.»

توسن بوم از کجا می‌آید؟
در بین صحبت‌هایش کنجکاو می‌شویم که بدانیم نام «توسن بوم» از کجا آمده است. او می‌گوید: «توسن بوم یک زیست‌بوم فناوری در حوزه اپلیکیشن‌های مالی و بانکی است. «بوم» نشان‌دهنده همان اکوسیستم و آن بستری است که توسط توسن برای توسعه بانکداری الکترونیک استفاده می‌شود.»

توسن بوم بستری برای ایجاد محصولات واقعی و کاربردی
با توجه به اینکه این روزها استارتاپ ویکندهای زیادی در حوزه‌های مختلف برگزار می‌شود، ممکن است فکرها به آن سمت کشیده شود که توسن بوم هم یک استارتاپ ویکند است. از مدیر اجرایی توسن بوم می‌خواهیم که به تفاوت توسن بوم با اتفاق‌هایی مانند استارتاپ ویکندها و موارد مشابه آن‌ها اشاره کند.
محبوبی در پاسخ این سؤال می‌گوید: «این یک هکاتون (Hackathon) است. هکاتون مخفف هک و ماراتون است که درواقع یک ماراتون و تلاشی برای تولید یک نرم‌افزار و محصول است. برای توضیح بیشتر باید بگویم رویدادی است که برنامه‌نویسان، مدیران، گرافیست‌ها و فعالان کسب‌وکار در حوزه‌ای برای هدف تولید و توسعه نرم‌افزار دورهم جمع می‌شوند. در اینجا دیگر بحث ایده مطرح نیست، بلکه بحث توسعه محصولی است که در یک دوره سه‌روزه ایجاد شود. ما API سرویس‌های بانکی را در اختیار این افراد قرار می‌دهیم و توسعه‌دهندگان و ایده پردازان با آن کار می‌کنند. درنتیجه اپلیکیشن‌هایشان محلی و انتزاعی نیست. رویکرد ما رویکرد حل مشکل است، هم برای بانک و هم برای مشتریان؛ بنابراین این کار یک کار عملی، کاربردی و نتیجه گراست به‌طوری‌که این محصولات به‌سرعت به حوزه بهره‌برداری برسند. جزئیات سرویس‌هایی که ارائه می‌دهیم هم در سایت توسن بوم وجود دارد تا کسانی که می‌خواهند شرکت کنند با سرویس‌هایی که در اختیارشان قرار خواهد گرفت آشنا شده و ایده‌هایشان را مبتنی بر این سرویس‌ها مطرح کنند.»

اولین ماراتون برنامه‌نویسی مبتنی بر سرویس‌های بانکی
از چیستی توسن بوم و فلسفه وجودی‌اش که می‌گذریم، محبوبی خبر برگزاری اولین ماراتون برنامه‌نویسی مبتنی بر سرویس‌های بانکی را می‌دهد و می‌گوید: «قرار است در ۱۳ و ۱۴ و ۱۵ آبان ماه اولین ماراتون برنامه‌نویسی را مبتنی بر سرویس‌های بانکی با همکاری دانشگاه امیرکبیر برگزار کنیم. وب‌سایتی برایش طراحی کردیم به آدرس tosanboom.ir تا علاقه‌مندان و نخبگان بتوانند در آنجا ثبت‌نام کنند و ایده‌هایشان را مطرح کنند. ایده‌هایشان بررسی می‌شود. در پایان دوره ثبت‌نام، ۲۰ تیم انتخاب می‌شود و بعدازآن جزئیات API توسن را در اختیارشان قرار می‌دهیم تا با سرویس‌ها کاملاً آشنا شوند و در روزهای ۱۳ و ۱۴ و ۱۵ آبان ماه در یک فضای جذاب و پویا و با استفاده از مربیان توسنی و خارج توسنی در کنار هم ایده‌هایشان را به مرحله پیاده‌سازی برسانند. ما کمک خواهیم کرد تا از نظر فنی، کسب‌وکار، تکنولوژی و نحوه ارتباط‌گیری با سرویس‌ها، مسائلشان حل شود و نهایتاً آن ۲۰ تیم بعد از تولید اپلیکیشن خود، به مرحله داوری می‌روند و ۴ تیم با توجه به ایده، نتیجه گرایی، کیفیت و مسائل فنی برنده خواهند شد. جزئیات بیشتر در سایت موجود است. ما مایل هستیم که با آن ۲۰ تیم راه یافته به هکاتون و سایر تیم‌هایی که موفق به حضور نشدند نیز همچنان تعاملمان پابرجا باشد. آن‌ها هم می‌توانند با توسن بوم کار کنند و ایده‌هایشان را تکمیل کنند و در App Store توسن بوم قرار دهند. ما می‌خواهیم توسن بوم یک App Store بانکی شود که توسعه‌دهنده‌ها و تیم‌ها به‌مرور و با رعایت قوانین بوم آن را توسعه دهند و مشتریان بانک‌ها از طریق این فروشگاه اپلیکیشن‌ها را ببینند و بسته به نیاز خودشان از آن استفاده کنند؛ بنابراین ما همکاری خود را با تیم‌ها قطع نخواهیم کرد.»
حضور در این ماراتون هیچ هزینه‌ای برای شرکت‌کنندگان ندارد و در کنار مزیت‌های کسب‌وکاری که برای شرکت‌کنندگان دارد، برای جذابیت بیشتر جوایزی نیز در نظر گرفته شده است. همچنین هیچ محدودیتی برای ورود به این ماراتون وجود ندارد و افراد می‌توانند تیم تشکیل دهند و ایده‌شان را ثبت کنند تا ایده‌هایشان در فرآیندی عادلانه موردبررسی قرار بگیرد؛ چراکه هدف از این ماراتون جذب ایده‌های خلاق و نوآورانه و حمایت از آن‌ها برای ورود به سیستم بانکی کشور است.

جایگاه دانشگاه‌ها در توسن بوم
در ادامه از محبوبی در خصوص جایگاه دانشگاه امیرکبیر در توسن بوم می‌پرسیم؛ او می‌گوید: «دانشکده مهندسی کامپیوتر دانشگاه امیرکبیر یکی از دانشکده‌های مطرح و پربازده در حوزه نرم‌افزار و فناوری اطلاعات است و عملکردهای خیلی خوبی هم داشته است. این همکاری را با دانشگاه شروع کردیم چون اعتقاد داریم که خیلی از ایده‌های نوآورانه در محیط دانشگاهی است و جوان‌های مستعد زیادی وجود دارند و این دانشکده به همراه دانشکده‌های کامپیوتر دانشگاه‌های تهران و دیگر شهرها می‌توانند زمینه خوبی فراهم کنند تا بچه‌های برنامه‌نویس بیایند و در چالش نوآوری توسن شرکت کنند. همچنین دانشگاه امیرکبیر امکانات خوبی برای محل برگزاری در اختیار ما قرار می‌دهد تا یک فضای آکادمیک با فضای کسب‌وکار ترکیب ‌شود و خروجی قابل‌اجرا و نوآورانه‌ای به وجود آید.»

بانک‌ها ضلع اصلی توسن بوم هستند
مدیر اجرایی توسن بوم در پایان در پاسخ به این سؤال که آیا بانک‌ها هم حضور مستقیم در این رویداد دارند یا خیر، گفت: «بانک‌ها یکی از ذی‌نفعان اصلی این اکوسیستم هستند و قطعاً باید حضور داشته باشند و ما به‌تازگی تبلیغات را شروع کردیم و یکی از اهداف اصلی‌مان، بانک‌ها هستند چراکه این کار نهایتاً باید در بستر بانک انجام شود. ما بسیار علاقه‌مندیم که با تمام بانک‌های کشور کار کنیم. اگر یکی از این عناصر اصلی در این چرخه جایشان خالی باشد کل اکوسیستم به هم می‌ریزد؛ بنابراین نقش مهمی خواهند داشت.»

ابتدای صفحه